Dầu

Iraq: cuộc tranh chấp dầu giữa Baghdad và Erbil leo thang

4 phút đọc

Iraq: cuộc tranh chấp dầu giữa Baghdad và Erbil leo thang

Vào ngày 20/11/2026, Baghdad dùng vụ rửa tiền dầu của lực lượng Kata'ib Hezbollah để ép Erbil giao thêm 400.000 thùng/ngày và cho phép kiểm tra, làm dấy lên xung đột mới.

Điểm chính

  • Baghdad yêu cầu KRG giao 400.000 thùng dầu/ngày cho SOMO, vượt mức KRG công bố 250.000‑280.000 thùng/ngày (20/11/2026).
  • Kata'ib Hezbollah bị chỉ đạo rời khỏi đường ống Jurf al‑Sakhar; vụ việc gây chia rẽ trong Liên minh Phối hợp (20/11/2026).
  • PMF sẽ thay thế lực lượng Kata'ib Hezbollah trong việc bảo vệ đường ống, nhưng một số chiến binh vẫn sẽ tham gia các đơn vị mới (20/11/2026).
  • KRG đang đối mặt với việc giảm lương công chức nếu không đáp ứng chỉ tiêu dầu, do ngân sách liên bang 2027 liên kết lương với sản lượng (20/11/2026).

Vào ngày 20/11/2026, chính phủ liên bang Iraq đã công bố một loạt biện pháp nhằm kiểm soát nguồn dầu đang bị cáo buộc rửa tiền bởi lực lượng vũ trang Kata'ib Hezbollah ở phía nam thủ đô Baghdad. Quyết định này không chỉ nhắm vào nhóm vũ trang mà còn được dùng làm công cụ ép buộc Chính phủ Khu vực Kurdistan (KRG) ở phía bắc giao thêm dầu và cho phép các thanh tra liên bang kiểm tra các mỏ dầu của mình.

Thủ tướng Iraq, Thật Hài, đã ra lệnh cho các lực lượng liên bang tiếp quản đường ống Jurf al‑Sakhar, nằm ở tỉnh Babil, nơi Kata'ib Hezbollah đã khai thác bất hợp pháp từ năm 2021. Các quan chức Iraq ước tính nhóm này đã trục lợi hàng trăm triệu đô la từ việc bán thô sơ.

Bối cảnh chính trị và quân sự ở phía nam

Cuộc xung đột đã chia rẽ Khung hợp tác Điều phối (Coordination Framework), liên minh các đảng Shia cầm quyền, khi một phần thành viên từ chối ủng hộ việc tấn công mạnh vào Kata'ib Hezbollah. Đồng thời, chỉ huy Lực lượng Quds của Iran, Esmail Qaani, đã đến Baghdad, làm tăng căng thẳng khu vực.

Sau một ngày đàm phán, Baghdad công bố một thỏa hiệp: vào sáng thứ Sáu, các lực lượng liên bang thiết lập trụ sở chỉ huy chung tại Jurf, bao gồm một brigade quân đội, một brigade cảnh sát liên bang, một trung đoàn Cảnh sát Năng lượng (Energy Police) và hai brigade của Lực lượng Dân vận (PMF). PMF tuyên bố sẽ thay thế các đơn vị của Kata'ib Hezbollah, dù một số chiến binh của nhóm vẫn sẽ được đưa vào các đơn vị mới.

Chiến lược áp dụng lên KRG ở phía bắc

Bên cạnh việc kiểm soát Jurf, Baghdad đang dùng cùng một chiến thuật với KRG: cáo buộc khu vực này đang “rửa tiền” dầu bằng cách cung cấp cho SOMO (cơ quan tiếp thị dầu liên bang) ít hơn mức thực tế. Dự thảo ngân sách liên bang 2027 yêu cầu KRG giao 400.000 thùng/ngày, trong khi KRG chỉ công bố sản lượng từ 250.000‑280.000 thùng/ngày và trích dẫn ước tính của Wood Mackenzie khoảng 255.000 thùng/ngày.

Baghdad cho rằng các thông tin tình báo cho thấy sản lượng thực tế của KRG vượt 400.000 thùng/ngày, thậm chí có một cố vấn của Thật Hài đưa ra con số 650.000 thùng/ngày – một con số được cho là không thực tế. Để thực hiện yêu cầu, Bộ Dầu khí liên bang đề xuất cử nhân viên SOMO vào các mỏ dầu Kurdistan để kiểm tra và đo lường, đồng thời gắn lương công chức Kurdistan vào mức giao dầu này. Nếu KRG không đáp ứng, ngân sách công sẽ bị cắt giảm, gây áp lực lớn lên chính phủ Erbil.

Đọc thêm: Brent $93 gần mức cao khi tấn công tàu chở dầu ở Hormuz cân bằng nguồn cung tăng

Tác động lên thị trường năng lượng khu vực

Các vụ tấn công và tranh chấp dầu trong Iraq đã làm dấy lên lo ngại về nguồn cung dầu trung Đông. Trong khi các cuộc tấn công Houthi ở Biển Hormuz vẫn đang làm tăng giá dầu, việc Baghdad kiểm soát thêm các nguồn dầu nội địa có thể giảm bớt áp lực cung cấp, ít nhất trong ngắn hạn. Tuy nhiên, bất ổn chính trị kéo dài có thể khiến các nhà đầu tư duy trì mức giá cao do rủi ro địa chính trị.

Thêm vào đó, việc KRG phải mở cửa các mỏ và trạm đo lường cho các thanh tra liên bang có thể làm giảm tính minh bạch về sản lượng, tạo ra khoảng trống dữ liệu cho các nhà phân tích. Khi các con số sản lượng không đồng nhất, các nhà giao dịch sẽ dựa vào các chỉ số dự báo và tin tức địa chính trị để điều chỉnh vị thế trong thị trường dầu thô.

Những điểm cần theo dõi tiếp theo

Các nhà đầu tư và nhà phân tích nên chú ý đến các diễn biến sau:

  • Ngày 30/6/2027: hạn chót mà Kata'ib Hezbollah yêu cầu hoãn việc giao vũ khí;
  • Ngày 5/12/2026: thời hạn cuối cùng KRG phải đáp ứng yêu cầu giao 400.000 thùng/ngày;
  • Các cuộc kiểm tra thực tế của SOMO tại các mỏ Kurdistan, đặc biệt tại điểm đo lường Zakho;
  • Bất kỳ diễn biến nào liên quan đến việc PMF và lực lượng liên bang chia sẻ kiểm soát Jurf al‑Sakhar.

Kết luận

Cuộc tranh chấp dầu giữa Baghdad và Erbil đang chuyển từ một vụ rửa tiền địa phương sang một cuộc đấu tranh chính trị rộng hơn, với việc sử dụng lực lượng vũ trang và các biện pháp pháp lý để ép buộc KRG đáp ứng các yêu cầu sản lượng. Kết quả của việc kiểm soát Jurf al‑Sakhar sẽ là chỉ báo quan trọng cho khả năng Baghdad thực thi các yêu cầu tương tự ở phía bắc.

Câu hỏi thường gặp

Baghdad yêu cầu KRG giao bao nhiêu thùng dầu mỗi ngày?

Baghdad đã đưa ra yêu cầu KRG phải giao 400.000 thùng dầu/ngày cho SOMO, vượt mức KRG công bố là 250.000‑280.000 thùng/ngày, theo thông tin công bố ngày 20/11/2026.

Kata'ib Hezbollah sẽ rời khỏi đường ống Jurf al‑Sakhar khi nào?

Kata'ib Hezbollah được thông báo phải rời khỏi Jurf al‑Sakhar trước thứ Sáu, nhưng nhóm này cho biết sẽ không rời và muốn hoãn việc giao vũ khí đến ngày 30/6/2027.

Nguồn dữ liệu chính thức

Tin liên quan

Thêm từ Phát Đàm Group

Bài viết được tổng hợp từ các nguồn tin thị trường quốc tế, chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Ảnh bìa: 1167985 / Pixabay

Chat WhatsAppChat Telegram